Kompost – jak zacząć
Znajdź wolne miejsce – w ogrodzie to będzie miejsce w półcieniu, aby nie wysuszało go piekące słońce. Do kompostu powinno dać się wygodnie dojechać taczką w celu wysypywania np. skoszonej trawy, oraz wywożenia gotowego kompostu na grządki. Jeżeli będziesz urządzać wermikompostownik w domu, temperatura otoczenia nie powinna spadać poniżej 5 °C i wzrastać ponad 25 °C. Nie jest więc korzystne zostawianie go w zimie na zewnątrz bez izolacji a w lecie na bezpośrednim słońcu. Wynikiem kompostowania będzie wysokiej jakości odleżały nawóz, który wykorzystasz na przykład do płodozmianu na grządkach.
Podstawowe zasady kompostowania
- im bardziej urozmaicony skład odpadu biologicznego, tym lepiej
- materiał do kompostowania trzeba dobrze zmieszać
- mieszamy równomiernie wilgotny z suchym, gęsty z porowatym, brązowy (sucha masa drzewna) z zielonym (świeży materiał zawierający dużo azotu)
- proporcje powinny być w przybliżeniu następujące: 2–3 części brązowego na 1 część zielonego odpadu
- pilnujemy utrzymywania potrzebnej wilgotności – zbyt suchy kompost nawilżamy wodą, zbyt wilgotny ewentualnie wypełnimy suchym materiałem (gałązki, rozdrobniony papier)
- spodnią warstwę kompostu ogrodowego wytworzymy z grubego materiału (np. gałązek lub drewnianych wiórów) – przy chłodnej pogodzie przykryjemy kompost warstwą suchych liści – zapobiegają stracie ciepła – jeżeli potrzebujemy kompostować dużą ilość materiału roślinnego, dodamy do kompostu małą ilość wapna i zmieszamy – obniży to kwasowość i przyspieszy tworzenie próchnicy
Kompostownik ogrodowy, czy ogrodzenie z palet?
W ogrodzie możemy założyć kompost na otwartej przestrzeni, na tzw. pryzmie. Można go ograniczyć na przykład ogrodzeniem z drewnianych palet. Proces kompostowania łatwo się kontroluje, z drugiej strony za duża powierzchnia powoduje wysychanie materiału i procesy rozkładu przebiegają wolniej. Jednokomorowe kompostowniki, do których odpad sypie się z góry a gotowy nawóz odbiera z dołu, są wrażliwe na prawidłowy skład kompostu (optymalny stosunek azotu i węgla) i gorzej obserwuje się proces kompostowania, przez wieko nie musimy na przykład zauważyć, żer kompostowany materiał jest zbyt suchy.
Droższe, ale pod każdym względem korzystniejsze, są kompostowniki wielokomorowe, gdzie w jednej komorze zbieramy odpad biologiczny a w drugiej może w lecie przebiegać szybki rozkład higienizacyjny – zawartość nagrzeje się na ponad 55 °C i zginą nasiona chwastów oraz większość zarodków chorobotwórczych.
Abyś nie musiał biegać do kompostu z każdą skórką, kup do kuchni mały pojemnik na odpad biologiczny. Powinien mieć wieko, które zapobiegnie rozmnażaniu muszek, oraz otwory wentylacyjne, aby odpad kuchenny nie zaczął gnić.
Wermikompostownik – kompostowanie z pomocą dżdżownic
Do kompostowania w domu są dostępne na rynku wermikompostowniki – specjalne kompostowniki, w których odpad biologiczny przetwarzają na kompost specjalne dżdżownice kalifornijskie (kompostować potrafią też zwykłe dżdżownice, ale nie są tak wydajne). Kompostowanie jednego pojemnika trwa ok. 2–3 miesięcy, oprócz kompostu dżdżownice wyprodukują też ciecz nazywaną wyciekiem, która jest też dobrym nawozem.
Co można dawać do kompostu
Kompostownik lub ogrodzenie na kompost jest idealnym miejscem do przetwarzania skoszonej trawy, resztek owoców i warzyw, kawy i herbaty (wraz z torebkami), skorupek orzechów, czystych trocin, wiórów, drobnych gałązek, kory i resztek roślin wraz z glebą w ich korzeniach. Rozłożą się też rozdrobnione skorupki jajek, papier (oprócz kredowego, woskowanego, itp.), resztki pieczywa, popiół z drewna i odchody roślinożernych zwierząt domowych. Uwaga na resztki jedzenia – kuszą szczury i zazwyczaj zawierają mięso, którego nie należy dodawać do kompostu. Ostrożnie też na skórki owoców cytrusowych i egzotycznych. Jeżeli będziesz je dodawać, to raczej w małej ilości, ponieważ łatwo pleśnieją.
Kawałki odpadu, które dodajesz doi kompostu, nie powinny być większe niż dłoń – im drobniejsze kawałki, tym szybciej zmienią się na próchnicę.
O kompostowaniu i innych sposobach, jak we własnym ogrodzie pomagać przyrodzie, pisaliśmy w tym artykule.
Czego nie wrzucać do kompostu
- jakichkolwiek tworzyw sztucznych, metali, szkła, kamieni, itp.
- niebezpiecznego odpadu
- mięsa i kości
- wyrobów mlecznych
- owoców zaatakowanych przez choroby grzybowe – zarodki mogłyby rozprzestrzenić się na zdrowe rośliny
- kwitnących chwastów – grozi kontaminacja kompostu nasionami
- gumy do żucia
- olejów i tłuszczów
- martwych zwierząt
- pierza, sierści, włosów
- pieluch jednorazowych
- odchodów zwierząt mięsożernych (psów, kotów)
- ściółki dla zwierząt domowych, zanieczyszczonych trocin i wiórów
- niedopałków i popiołu z papierosów, popiołu z węgla
- trudno biodegradowalnych materiałów (kolorowych błyszczących czasopism, itp.)
