Czteroletnie zmianowanie na czterech powierzchniach
Najczęściej stosuje się podział ogrodu na cztery części, które co roku nawozimy innym nawozem. Po czterech latach na każdej grządce zmieniamy cztery typy upraw.
Pierwsza grządka: nawożona obornikiem
Na grządki jesienią nawożone obornikiem wysadzamy rośliny wymagające dużej ilości składników odżywczych: kapustne (kapusta, brukselka, kalafior, brokuły), ogórki, arbuzy, ewentualnie mniej popularną rzepę lub brukiew. Obornik rozkłada się w glebie przez dłuższy czas, a warzywa będą czerpać jego składniki również w kolejnym roku, kiedy na tę grządkę przeniesiemy rośliny z drugiej grządki.
Druga grządka: nawożona odleżałym kompostem
Dobrym kompostem nawozimy warzywa owocowe – paprykę, pomidory, bakłażana i podobne, dalej na tych grządkach mogą rosnąć ziemniaki, kalarepa, seler, cukinia lub patisony. W drugim roku ta grządka będzie odpowiednia dla warzyw z tegorocznej trzeciej lub czwartej grządki.
Trzecia grządka: bez nawozów organicznych, nawożona nawozem mineralnym przed wysiewem
Nawozy organiczne nie służą warzywom korzeniowym (marchew, pietruszka, pasternak lub burak), warzywom liściowym (sałaty) oraz cebulowym (czosnek, cebula). Na tych grządkach mogą też rosnąć ziemniaki, jeśli nie były tam w poprzednim roku.
Czwarta grządka: bez nawozów organicznych, tylko nawożona nawozami przemysłowymi
Na nienawożonych grządkach uprawiamy zioła i rośliny strączkowe (fasola, groch). Jesienią nawozimy je obornikiem, a w następnym roku sadzimy na nich rośliny z pierwszej grządki.
Nie uprawiaj pomidorów po ziemniakach! Grozi przeniesienie pleśni i chorób grzybowych. Od roślin korzeniowych gleba powinna odpocząć co najmniej trzy lata, zanim ponownie zasadzimy je w tym samym miejscu (selerowi wystarczy dwuletnia przerwa).
Grządka z warzywami wieloletnimi
Poza systemem pozostają rośliny wieloletnie, które rodzą przez kilka lat i pozostają na tej samej grządce. Powinniśmy ją założyć w miejscu z dobrą, dobrze nawożoną glebą nawozami organicznymi i co roku uzupełniać składniki odżywcze nawozami przemysłowymi. Należą do nich na przykład lubczyk, szparagi lub popularny rabarbar.
Proste zasady zmianowania
Co roku zmieniaj uprawy na grządkach według następujących zasad:
- warzywa owocowe (zbieramy ich owoce nad ziemią) zmieniaj z takimi, które mają owoce pod ziemią (korzeniowe)
- warzywa o wąskich liściach (przede wszystkim wszystkie cebulowe) zmieniaj z warzywami o szerokich liściach
- warzywa wymagające dużej ilości wody (na przykład ogórki, warzywa kapustne) zmieniaj z cebulowymi i innymi warzywami, które nie wymagają intensywnego podlewania
Plan siewu w ogrodzie
Aby nie zapomnieć, w których latach uprawiałeś jakie rośliny w danym miejscu, stwórz prosty plan siewu — uproszczoną „mapę” ogrodu, na której zaznaczysz rozmieszczenie warzyw i dopiszesz rok uprawy. Zostaw na papierze miejsce na następne lata, aby utrzymać jak najlepszy porządek i kontrolę.
