Przejdź do treści
Świat Isotry
9. sierpnia 2024

Pochodzenie terminów rolet, żaluzji i pergoli: Droga słów do ich znaczenia

4 min.
6735 przeczytanie
Pochodzenie terminów rolet, żaluzji i pergoli: Droga słów do ich znaczenia
21 lutego przypomnieliśmy sobie Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. Czy wiesz, skąd pochodzą niektóre terminy, których używamy w branży techniki zaciemniającej?

Zasłony zasłaniają, rolety rolują się

Przezroczysta lub częściowo przeświecająca zasłona tekstylna, która ma za zadanie zapobiegać spojrzeniom z zewnątrz do pomieszczeń, już od wielu stuleci nazywa w Czechach zasłoną. Stosunkowo wyraźnie z tego słowa wynika, że jej zadaniem jest zasłonięcie czegoś. Również w nazwie rolet nie ma nic tajemniczego. Przyjęliśmy ją prawdopodobnie z niemieckiego Rollette, pochodzącego z francuskiego roulette. Natomiast to pochodzi od słowa rouler – zwijać. Zatem roleta to nic innego, niż materiał nawinięty na wał, z pomocą którego rozwija się lub nawija według potrzeby.

Żaluzje przeciwko zazdrosności

Żaluzje już mają ciekawszą historię i pochodzenie nazwy. Jako pierwsi używali ich podobno orientalni władcy w haremach, którzy nie chcieli, aby ich haremowe piękności oglądał ktoś z zewnątrz. Okiennice z drewnianych lameli, z początku jeszcze nieruchomych, które przepuszczały do pomieszczenia światło, ale nie ciekawskie spojrzenia, zaczęto nazywać według francuskiego słowa – jalousie (żaluzi).

Markiza aniołów

Markiza i markiza to nie to samo; jednak tytuł szlachecki prawdopodobnie związany jest z zasłoną przed słońcem. Prawdopodobnie pierwotnie był to namiot – miejsce tak udekorowane i przyjemnie zacienione, że nadawało się również na pobyt szlachcianek. Anglicy błędnie zrozumieli termin „marquise” jako liczbę mnogą, a w amerykańskim angielskim termin „marquee” powstał w odniesieniu do tekstylnych daszków nad witrynami sklepowymi.

Pergola

Pergola brzmi w większości indoeuropejskich języków podobnie. Przyjęliśmy ją z włoskiego pergola, gdzie dostała się z łacińskiego wyrazu pergula nieznanego pochodzenia. Jednym z wariantów jej pochodzenia jest też starosłowiańskie słowo próg, które oznacza to samo, co w języku czeskim. Łacińska pergula oznaczała zarówno pergolę, jak też tak stragan przed domem lub chatę.

Plisse, rolety ekranowe i japońskie ściany

Wyraz plisse znały już nasze babcie – jako „plisowane“ nazywano suknie wyprasowane do wielu kilkucentymetrowych założeń. Niezależnie od tego, czy plisowane spódnice są akurat w modzie, czy nie, żaluzje plisse zdecydowanie wyznaczają trendy. Łączą w sobie elegancki i nowoczesny wygląd z praktycznością, łatwą adaptacją i prostym utrzymaniem.

Nazwa rolet ekranowych pochodzi z angielskiego słowa screen, które oprócz znaczenia „ekran“ oznacza też osłona, plandeka lub parawan. Natomiast japońskie ściany naprawdę pochodzą z Japonii, gdzie mają długą tradycję. Pierwotny były z papieru i drewna, dziś używamy nowoczesnych materiałów, ale pozostała elegancja, ożywienie wnętrza i przepuszczalność światła. Japońskie panele można tak wykorzystać zarówno do zaciemnienia jakichkolwiek okien łącznie z wielkoformatowymi, jak też do optycznego rozdzielenia pomieszczeń.

Najnowsze

Motywy sezonowe
16. sierpnia 2026

Jak ochłodzić mieszkanie bez klimatyzacji? Siła zaciemnienia zewnętrznego

Jakub Vaněk
4 min.
6735 przeczytanie
Jak ochłodzić mieszkanie bez klimatyzacji? Siła zaciemnienia zewnętrznego
Co roku w lecie powtarza się tan sam scenariusz. Na zewnątrz temperatura zbliża się często do 35 stopni, a Ty bezsilnie zastanawiasz się, jak się w domu nie ugotować. Większość z nas instynktownie otworzy okno, ale to jest najgorszy możliwy pomysł. Przez okno do pomieszczenia dostaje się coraz więcej gorącego powietrza i nawet jeżeli masz na przykład wentylator, zauważysz szybko, że sytuacja się praktycznie nie zmienia. Wtedy stwierdzisz, że jedynym sposobem na rozwiązanie tego problemu jest klimatyzacja.
Motywy sezonowe
18. lipca 2026

Zaciemnienie ogrodu zimowego: Jak to zrobić?

Aneta Paroulková
4 min.
6735 przeczytanie
Zaciemnienie ogrodu zimowego: Jak to zrobić?
Ogród zimowy należy do najbardziej ulubionych miejsc w domu praktycznie o każdej porze roku. Wraz z przyjściem lata wiele osób zaczyna go jednak unikać, zwłaszcza wtedy, kiedy z powodu upałów zmieni się raczej w nagrzaną szklarnię, niż przyjemne miejsce do odpoczynku. To szkoda. Przy tym wystarczy stosunkowo niewiele. Z odpowiednim, praktycznym i sprytnym zaciemnieniem możesz wygodnie korzystać z ogrodu zimowego bez ograniczeń przez cały rok.