Lecznicze owoce w ogródku
W październiku dojrzewają owoce dzikiej róży. Zbieramy je nie tylko z dzikich róży, ale bez obaw również z róży pomarszczonej lub jabłkowatej, które hodujemy w ogrodzie dla pięknych kwiatów. Z róży możemy przygotować konfitury, wino, lub wysuszyć je na herbatę.
Herbatę łatwiej jest przygotować z mielonej róży, ale trzeba ją dobrze przecedzić z powodu drobnych włosków. Aby przygotować napar z całych owoców dzikiej róży, należy je namoczyć na całą noc w dużym garnku z wodą. Rano zagotować, odstawić i nalewać stopniowo przez cały dzień. Owoce róży pozostawiamy w garnku przez cały czas – można je ponownie zagotować z nową wodą na herbatę jeszcze dwa lub trzy razy.
Oprócz owoców dzikiej róży możemy również zbierać owoce późnych odmian rokitnika zwyczajnego lub smaczną i zdrową aronię (czarną jarzębinę). Aronia jest najczęściej przetwarzana na likier lub dżem, natomiast z rokitnika możemy przygotować na przykład syrop lub olej rokitnikowy, który doskonale nadaje się do sałatek i potraw na zimno.
Aby przygotować olej z rokitnika, wsypiemy do słoika suszone, zmielone owoce lub wysuszoną pulpę pozostałą po wyciskaniu soku. Zalewamy oliwą z oliwek extra virgin w proporcji 1 część rokitnika na 3 części oliwy. Zamknięty słoik odstawiamy na co najmniej tydzień, od czasu do czasu wstrząsając.
Warzywnik w październiku
Jak najszybciej zbieramy wszystkie warzywa owocowe, które nie tolerują temperatur bliskich zera – z grządek muszą zniknąć pomidory, ogórki, papryki, dynie i bakłażany. To idealny czas na zbiór warzyw korzeniowych (tylko odporny pasternak może pozostać na grządkach aż do mrozów). Kapusta chińska lub pekińska wytrzymuje także lekkie przymrozki. Oczyszczone grządki przekopujemy i zostawiamy niegrabione, aby gleba mogła swobodnie przemarznąć. Możemy zasadzić czosnek, wysiewamy szpinak, sałatę zimową, trybulę lub pietruszkę naciową. Na zbiór zimą nadają się szpinak, roszponka albo wyjątkowo szybko rosnąca rzeżucha.
Przepowiednie październikowe
- Ciepły październik – zimny listopad.
- Mrozy w październiku – ładnie w styczniu; piękny październik – zimny styczeń.
- Jeżeli opadną w październiku liście, będzie mokra zima.
- W październiku dużo żołędzi i bukwi zapowiada mroźniejszą zimę.
- Na świętą Brygidę (8 października) o świcie często mgły się widzi.
- Po świętej Teresie (15 października) mróz po dachach się niesie.
- Suchy Gaweł (16 października) zapowiada suche lato.
- Deszcz na Gawła, deszcz na Boże Narodzenie.
- Święta Jadwiga (17 października) zamyka pola i miód do buraków wlewa.
- Święta Urszula (21 października) posyła zimę.
- Kiedy na Urszulę i Kordulę (21 października) wiatry wieją, przez całą zimę nas odwiedzają.
- Na Szymona i Judy (28 października) – przynieś kożuch ze strychu.
Pielęgnacja ogrodu w październiku
W październiku zazwyczaj kosimy ostatni raz trawnik, jednak zależy to od konkretnej temperatury – gdy zaczyna zbliżać się do zera, trawa przestaje rosnąć. Ostatnie koszenie powinno być nieco wyższe niż w ciągu roku, około 5 cm. Zbyt nisko skoszony trawnik może prowadzić do przemarznięcia gołych miejsc, natomiast zbyt wysoka trawa lub nieposprzątane liście zwiększają ryzyko wystąpienia pleśni. Jeżeli nie zdążyliśmy zasadzić roślin cebulowych we wrześniu, można zdążyć jeszcze na początku października. Jest to też najlepsza pora na zasadzenie róży lub drzew owocowych.
Róże sadzimy w taki sposób, aby miejsce szczepienia znajdowało się około 4–5 cm nad powierzchnią ziemi. W przybliżeniu tydzień po zasadzeniu przykrywamy je kompostem lub specjalnym podłożem dla róż tak, aby wystawały tylko czubki pędów. Dzięki temu pomożemy im przetrwać zimę. Nie sadzimy róż w mokrej i błotnistej glebie, ani gdy temperatura spada poniżej zera.
O sadzeniu drzew i zakładaniu skalnika pisaliśmy tu. Październik i listopad to również odpowiedni czas na zakładanie żywopłotów z roślin liściastych – najczęściej wybierane to głóg, trzmielina, lilak lub złotlin. W przyszłym miesiącu czeka nas ostatni zbiór i zazimowanie ogrodu.
