Wielkanocne zwyczaje naszych przodków
Uroczysty tydzień wielkanocny zaczynał się od Niedzieli Palmowej, przypominającej przyjazd Chrystusa do Jerozolimy. W tę szóstą i ostatnią niedzielę postu w kościołach święcono kwitnące gałązki wierzby – bazie. W następujący po niej Błękitny Poniedziałek nie powinno się pracować. Ta zasada, niestety, nie dotyczy gospodyń – powinny one właśnie rozpocząć wielkie przedświąteczne sprzątanie, które trwało również we wtorek wielkanocnego tygodnia, w Szary Wtorek; w Szkaradną Środę czyszczono kominy i piece. W tę środę na należy się też marszczyć ani grymasić, w przeciwnym wypadku grozi, że ponura twarz wytrzyma nam przez cały rok. W Zielony Czwartek do dziś przygotowuje się do jedzenia coś zielonego, ale nie jest to tradycja ani chrześcijańska, ani pogańska. Nazwa prawdopodobnie pochodzi z błędnego tłumaczenia z języka niemieckiego: pierwotny Greindonnerstag (narzekający, biadolący czwartek) zmienił się w Gründonnerstag, to znaczy Zielony Czwartek.
Jeżeli w Zielony Czwartek będziemy i tak w domu, dlaczego nie spróbować dzień wcześniej przygotować ciasta drożdżowego na „judaszki”? Skręcano je w kształcie pętli lub stryczka, na którym zdrajca Judasz się powiesił. Zgodnie z tradycją smaruje się je miodem i je w Zielony Czwartek rano, najlepiej jeszcze przed wschodem słońca. Ten rytuał ma zapewnić mocne zdrowie i ochronę przed ukąszeniem przez węża lub przez niebezpieczne owady.
Jedzenie w Wielki Piątek powinno być postne. W tym dniu według wierzeń otwierają się skarby, jak znamy też z poematu Kytice Karla Jaromíra Erbena, nie należy nic pożyczać, pracować z ziemią ani prać. W Białą Sobotę często bielono izbę, można też uplatać tatara, przygotowywać ciasto ma mazaniec, upiec nadzienie, albo zacząć farbować jajka. Chrześcijanie w tym dniu opłakują Chrystuta, który zmartwychwstał w nocy z soboty na Niedzielę Wielkanocną. Niedziela jest kulminacyjnym dniem obchodów Wielkanocy; poniedziałkowy dyngus jest pogańskim zwyczajem, który dołączył do chrześcijańskich świąt dzięki ludowym obchodom.
Praktykujący chrześcijanie bardzo odczuwają brak wielkanocnej wizyty w kościele (obecnie możliwe jest odprawianie mszy bez wspólnego śpiewu i z wypełnieniem maksymalnie 10% miejsc do siedzenia). Dzięki Internetowi mogą uczestniczyć w nabożeństwach wielkanocnych przynajmniej za pośrednictwem transmisji on-line, niektóre parafie planują organizowanie ich na zewnątrz przed kościołem.
Przepowiednie wielkanocne
- Jeśli Wielki Czwartek jest biały, lato będzie ciepłe.
- Gdy w Wielki Piątek grzmi, na polu będzie urodzaj.
- Jeśli w nocy w Wielką Sobotę pada deszcz, będzie mało czereśni.
- Jeśli w Niedzielę Wielkanocną jest ładnie, można już zaczynać prace w polu.
- Jeśli w Wielkanoc jest pogodnie – lato zacznie się w Zielone Świątki (50 dni po Wielkanocy).
O obliczaniu daty Wielkanoc pisaliśmy w tym artykule, gdzie znajdziesz też oryginalne pomysły na farbowanie i zdobienie kraszanek.
Wielkanocne aktywności dla dzieci: szukanie prezentów od zajączka w ogrodzie
Masz dzieci i ogród? Uczyń im przyjemnym Poniedziałek Wielkanocny różnie ukrytymi słodyczami, jajkami lub drobnymi zabawkami „od zajączka wielkanocnego “. Jajek lub słodyczy tradycyjnie szuka się w Niemczech, krajach anglojęzycznych, ale również w niektórych częściach naszego kraju. Niespodzianki od zajączka możesz też ukryć w mieszkaniu. Szukanie będzie tak samo zabawne, tylko prawdopodobnie będzie trwać krócej.
Nie zapomnij w Poniedziałek Wielkanocny włożyć czegoś nowego na siebie, aby „nie pobrudził baranek“!
Rodzinne wielkanocne spotkanie
Nawet jeśli jesteś w domu w kręgu najbliższej rodziny, ubierz się na Wielkanoc odświętnie i ładnie nakryj rodzinny stół. Jeżeli pozwoli na to pogoda, przenieś uroczystości wielkanocne do ogrodu – czy to dla wspomnianego szukania prezentów od zajączka, świątecznego obiadu, czy małej ogrodowej imprezy. Pergola na zewnątrz z ruchomymi lamelami ochroni Was też przed ewentualnymi kaprysami pogody. Odporne na deszcz i śnieg lamele są częścią pergoli ARTOSI.
