Nie musisz jednak bać się, że utrzymanie zajmie Ci całe popołudnie. Przeważnie wystarczy godzina raz lub dwa razy w ciągu sezonu i zewnętrzna technika zaciemniająca (pergola lub markiza) będzie służyć dalej przez wiele lat.
Dlaczego utrzymanie jest ważne i co się stanie, jeżeli je zaniedbasz
Na pierwszy rzut oka zanieczyszczenie nie musi być widoczne. Kurz, pył lub liście gromadzą się na materiale stopniowo i zatrzymują w nim wilgoć. Zanieczyszczenia mogą potem stopniowo uszkodzić powierzchnię, wytworzyć nieestetyczne plamy lub niepotrzebnie skrócić żywotność całego zaciemnienia. To kolejny powód, dlaczego nie warto odkładać utrzymania i warto zapewnić markizie regularną opiekę.
Nie chodzi jednak tylko o tkaniny. Ważna jest też konstrukcja. Co prawda aluminium, w odróżnieniu od zwykłej stali, nie koroduje, ale śruby, połączenia i ruchome części mogą w wyniku długotrwałego gromadzenia zanieczyszczeń podlegać przyspieszonemu zużyciu. Dotyczy to szczególnie miejsc z większą wilgotnością lub tam, gdzie powietrze jest nasycone solą.
Na uwagę zasługują też listwy prowadzące i wewnętrzne mechanizmy. Jak tylko nagromadzi się w nich kurz lub drobne zanieczyszczenia, system podczas ruchu musi pokonywać większy opór. W efekcie zwiększa się hałas, szybciej zużywają się komponenty i niepotrzebnie skraca się żywotność napędu elektrycznego.
Czyszczenie tkaniny markizy
Oczywiście tkaniny nie musisz czyścić po każdym deszczu, ale w okresie silnych deszczy wskazana jest jej kontrola i ewentualne wyczyszczenie, kiedy pogoda się poprawi.
- Najpierw delikatną szczotką lub miotełką usuń z powierzchni suchy kurz, pył i grube zanieczyszczenia.
- Następnie wystarczy letnia woda, miękka gąbka i delikatny środek czyszczący bez agresywnej chemii. Unikaj środków wybielających, alkoholu lub środków czyszczących zawierających chlor, które mogą uszkodzić kolor i warstwę impregnacyjną tkaniny.
- Po umyciu zostaw zawsze markizę do całkowitego wyschnięcia. Jeżeli zwiniesz ją jeszcze wilgotną, może się na niej pojawić pleśń.
Jeżeli tkanina już przestaje odpychać wodę, najwyższy czas ją zaimpregnować. Wysokiej jakości tkaniny markizowe bywają oczywiście impregnowane już fabrycznie, ale z czasem warstwa ochronna w naturalny sposób zużywa się. Ogólnie zaleca się impregnację tkaniny mniej więcej co 2 lub 3 lata, w zależności od intensywności używania i narażenia na działanie słońca.
Dbałość o konstrukcję: aluminium, przeguby i mechanizmy
Samą konstrukcję przeważnie wystarczy umyć wodą z odrobiną delikatnego środka czyszczącego, ale uwaga na silniejszą chemię lub środki ścierne, które mogą uszkodzić wykończenie powierzchni.
Od czasu do czasu trzeba skontrolować również śruby, połączenia i ruchome części. Jeżeli usłyszysz gdzieś skrzypienie lub zauważysz nierówny ruch, pora na działanie. Zazwyczaj wystarczy jednak tylko drobna regulacja. Do smarowania przegubów i mechanizmów posuwu używaj smarów silikonowych, które w odróżnieniu od WD-40 lub zwykłych olejów nie powodują gromadzenia kurzu i nie zostawiają tłustych plam na okolicznych powierzchniach.
Jeżeli masz drewnianą pergolę, trzeba ją od czasu do czasu ponownie zabezpieczyć powłoką ochronną. Zależy to jednak głównie od gatunku drewna i oryginalnej powłoki. Ogólnie zalecane są wysokiej jakości lazury lub oleje ochronne z filtrem UV, które chronią drewno przed wilgocią i promieniowaniem słonecznym. Twardsze i bardziej odporne gatunki drewna, takie jak dąb, nie wymagają tak częstej ochrony jak drewno miękkie, na przykład świerk lub sosna, które zaleca się konserwować co roku.
Utrzymanie sezonowe
Po zimie, zanim przyjdą naprawdę ciepłe dni, trzeba przeprowadzić staranną kontrolę. Sprawdź konstrukcję, oczyść tkaninę, usuń liście z części odprowadzających wodę i wypróbuj, czy cały system porusza się płynnie. To samo trzeba zrobić też jesienią, po letnim sezonie – tylko zamiast pyłu usuniesz głównie liście i inne zanieczyszczenia, które nagromadziły się przez lato.
Dzięki temu technika zaciemniająca będzie przygotowana do zimy, a na wiosnę nie czeka na Ciebie nieprzyjemna niespodzianka. Jeżeli zaciemnienie ma elektryczny napęd, w ramach wiosennej kontroli nie zapomnij o wypróbowaniu również zdalnego sterowania i sprawdzeniu stanu baterii.
Przygotowanie na zimę: co z markizą lub pergolą w zimie
W przypadku markiz to proste. Podstawową zasadą jest, że jak tylko zacznie padać śnieg lub wiać silny wiatr, markiza musi być zwinięta. Warstwa ciężkiego śniegu może uszkodzić nośne ramiona i tkaninę. Dokładną nośność konstrukcji i odporność na obciążenie śniegiem znajdziesz w dokumentacji technicznej Twojego modelu – bywa różna w zależności od producenta i typu konstrukcji.
Pergole bioklimatyczne są pod tym względem znacznie lepsze, ponieważ masywna konstrukcja bez problemów radzi sobie z normalnymi zimowymi warunkami. Jeżeli jednak napada dużo śniegu, lepiej ustawić lamele w pozycji pionowej, aby niepotrzebnie się na nich nie gromadził.
W przypadku pergoli z oszkleniem lub bocznymi panelami wystarczy tylko regularna kontrola kanałów odwadniających – w razie zatkania liśćmi lub lodem woda nie będzie prawidłowo odpływać.
Najczęstsze błędy w utrzymaniu
Niektóre błędy powtarzają się wyjątkowo często i byłoby szkoda, gdyby któryś z nich uszkodził Twoją markizę lub pergolę.
- Zwinięcie mokrej markizy: wilgoć zamknięta wewnątrz stwarza idealne warunki do rozwoju pleśni.
- Użycie myjki wysokociśnieniowej: silny strumień wody może uszkodzić włókna tkaniny i impregnację.
- Zaniedbanie odnawiania impregnacji: jak tylko tkanina przestanie odpychać wodę, dużo łatwiej przyjmuje zanieczyszczenia.
- Zostawienie wysuniętej markizy na silnym wietrze lub podczas burzy: nawet wysokiej jakości konstrukcja nie wytrzyma ekstremalnego obciążenia.
- Ignorowanie niezwykłych dźwięków: skrzypienie lub nierówny ruch bywa pierwszym objawem świadczącym o potrzebie regulacji lub serwisu.
- Zaniedbanie kontroli przed sezonem: mały problem techniczny, który zostanie niezauważony, przez zimę często się powiększa i w sezonie potrafi zaskoczyć.
Regularne utrzymanie nie jest skomplikowane ani czasochłonne i na pewno jest tańsze niż zakup nowego systemu z powodu niepotrzebnego błędu.
